{"id":1188,"date":"2021-11-10T10:51:57","date_gmt":"2021-11-10T09:51:57","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fotelkatapultowy.pl\/?p=1188"},"modified":"2021-11-10T13:32:39","modified_gmt":"2021-11-10T12:32:39","slug":"km-1","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.fotelkatapultowy.pl\/index.php\/2021\/11\/10\/km-1\/","title":{"rendered":"KM-1"},"content":{"rendered":"\n

Popularny radziecki samolot my\u015bliwski MiG-21 u\u017cytkowany jest do dzi\u015b w wielu kra\u00adjach. Na prze\u0142omie kilkudziesi\u0119ciu lat jego s\u0142u\u017cby wprowadzono wiele zmian w konstrukcji p\u0142atowca, uzbrojenia oraz w wyposa\u017cenia, nie pomijaj\u0105c miejsca pracy pi\u00adlota – fotela katapultowego. Na pierwszych wersjach seryjnych samolotu oraz szkolno-bojowym MiG-21 U za\u0142oga dysponowa\u0142a fotelami typu SK. W kolejnych wersjach MiG-21 pojawi\u0142 si\u0119 ju\u017c nowy fotel o znacznie unowocze\u015bnionej konstrukcji typu KM-1, daj\u0105cy za\u0142ogom wi\u0119ksze szanse na uratowanie \u017cycia w sytuacjach krytycznych. Opr\u00f3cz samo\u00adlot\u00f3w MiG-21 fotel ten znalaz\u0142 zastosowanie tak\u017ce w innych maszynach, i w zale\u017cno\u015bci od typu samolotu wyst\u0119puje w kilku odmianach:<\/p>\n\n\n\n

-KM-1 – samoloty MiG-21 PFM (94A, 94Ri94N), MiG- 21 M , S, SM, RF, SMT oraz pierwsze seryjne MiG-23   i MiG-25,<\/p>\n\n\n\n

– KM-1I (I jak instruktor) – tylna kabina MiG-21 US (\u201e68″),<\/p>\n\n\n\n

– KM-1U (U jak ucze\u0144) – przednia kabina MiG-21 US.<\/p>\n\n\n\n

Uk\u0142ady sterowania zrzutem os\u0142on kabiny i uruchomieniem uk\u0142ad\u00f3w katapultowania dw\u00f3ch ostatnich foteli maj\u0105 wsp\u00f3lny uk\u0142ad blokowania, dzi\u0119ki kt\u00f3remu zachowana jest z g\u00f3ry okre\u015blona kolejno\u015b\u0107 zrzutu os\u0142on   i kolejno\u015b\u0107 katapultowania cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi. KM-1I i KM-1U zewn\u0119trznie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od KM-1 niewielkimi szczeg\u00f3\u0142ami.<\/p>\n\n\n\n

Fotel KM-1 z zespolonym mechanizmem strza\u0142owym KSM s\u0142u\u017cy do awaryjnego opusz\u00adczania samolotu przez pilota na wszystkich wysoko\u015bciach lotu poziomego do pr\u0119dko\u00ad\u015bci 1200 km\/h oraz podczas startu      i l\u0105dowania przy pr\u0119dko\u015bciach nie mniejszych ni\u017c 130 km\/h . Zastosowanie w fotelu g\u0142\u0119bokiego zag\u0142\u00f3wka, ogranicznika rozrzutu r\u0105k i uk\u0142adu przywi\u0105zania pilota do fotela, a tak\u017ce kompletu tlenowego KKO-5 zabezpiecza go przed skutkami naporu powietrza w ca\u0142ym zakresie pr\u0119dko\u015bci i wysoko\u015bci katapultowania. Katapultowanie odbywa si\u0119 przez wyci\u0105gni\u0119cie zdwojonego uchwytu znajduj\u0105cego si\u0119 na misce fotela.<\/p>\n\n\n\n

Mechanizm strza\u0142owy KSM-M wraz z misk\u0105 i oparciem, stanowi element si\u0142owy kon\u00adstrukcji fotela i przeznaczony jest do nadania zespo\u0142owi fotel-pilot ruchu post\u0119powego podczas katapultowania. KSM-M sk\u0142ada si\u0119 z mechanizmu strza\u0142owego SM i prochowego silnika rakietowego na paliwo sta\u0142e, kt\u00f3rych kolejne zadzia\u0142anie zapewnia wyrzu\u00adcenie fotela wraz z pilotem na odpowiedni\u0105 wysoko\u015b\u0107, przy zachowaniu dopuszczal\u00adnych przeci\u0105\u017ce\u0144. Pocz\u0105tkowa pr\u0119dko\u015b\u0107 ruchu fotela w wyniku zadzia\u0142ania pierwszego stopnia mechanizmu strza\u0142owego (SM) wynosi 15 m\/s. Uruchomienie silnika rakieto\u00adwego (drugi stopie\u0144 KSM-M) zwi\u0119ksza pr\u0119dko\u015b\u0107 fotela do 30 m\/s.<\/p>\n\n\n\n

Konstrukcja fotela KM-1 charakteryzuje si\u0119 tym, \u017ce uprz\u0105\u017c spadochronu g\u0142\u00f3wnego s\u0142u\u017cy jednocze\u015bnie do przywi\u0105zania pilota do fotela za po\u015brednictwem mechanizm\u00f3w przyci\u0105gania pas\u00f3w. W fotelu zastosowano plecowy spadochron g\u0142\u00f3wny, przymocowa\u00adny do oddzielanego oparcia, kt\u00f3re utrzymywane jest przez zag\u0142\u00f3wek. Po katapultowaniu zag\u0142\u00f3wek odchyla si\u0119 do ty\u0142u i uwalnia oparcie ze spadochronem. Regulowana miska fotela mie\u015bci ramk\u0119 z wyposa\u017ceniem awaryjnym i ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 przesuwania si\u0119 po prowadnicach mechanizmu strza\u0142owego w zakresie 100 mm .<\/p>\n\n\n\n

Uk\u0142ad stabilizacji, sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z dw\u00f3ch ma\u0142ych spadochron\u00f3w stabilizuj\u0105cych, prze\u00adchyla fotel               z pilotem do ty\u0142u po opuszczeniu kabiny samolotu, zmniejsza pr\u0119dko\u015b\u0107 po\u00adst\u0119pow\u0105 oraz stabilizuje jego opadanie z du\u017cych wysoko\u015bci. O uruchomieniu pierw\u00adszego spadochronu stabilizuj\u0105cego o powierzchni    0,1 m2<\/sup> decyduje automat KPA-4, kt\u00f3ry przy pr\u0119dko\u015bci lotu 130- 1200 km\/h dzia\u0142a z op\u00f3\u017anieniem 0-1,6 s. Drugi spado\u00adchron stabilizuj\u0105cy ( 2,0 m2<\/sup> ) zmniejsza pr\u0119dko\u015b\u0107 opadania fotela z pilotem i otwiera spadochron ratunkowy, \u015bci\u0105gaj\u0105c z niego pokrowiec. Czasza spadochronu g\u0142\u00f3wnego o powierzchni 54 m2<\/sup> , wchodz\u0105c w strumie\u0144 powietrza, powoduje oddzielenie pilota od fotela. Otwarciem spadochronu steruje automat PPK-2P-405.<\/p>\n\n\n\n

Fotel po\u0142\u0105czony jest z instalacjami samolotu przy pomocy rozdzielanego z\u0142\u0105cza ORK-11, kt\u00f3re w momencie katapultowania roz\u0142\u0105cza wszystkie po\u0142\u0105czenia i umo\u017cliwia przej\u00ad\u015bcie pilota na zasilanie tlenem ze spadochronowego przyrz\u0105du tlenowego. Z\u0142\u0105cze znaj\u00adduje si\u0119 na lewej burcie miski fotela. Chwytniki n\u00f3g dzia\u0142aj\u0105 podczas przemieszczania si\u0119 fotela po prowadnicach (po przebyciu oko\u0142o 400 mm )               i ustawiaj\u0105 nogi pilota w<\/p>\n\n\n\n

odpowiednim po\u0142o\u017ceniu do czasu wyj\u015bcia fotela z kabiny samolotu. Podczas lotu chwyt\u00adniki znajduj\u0105 si\u0119    w g\u00f3rnym po\u0142o\u017ceniu (blisko miski fotela) aby nie utrudnia\u0142y sterowania samolotem. W momencie przemieszczania si\u0119 fotela do g\u00f3ry podczas katapultowania<\/p>\n\n\n\n

– opuszczaj\u0105 si\u0119 w d\u00f3\u0142 o k\u0105t 40″, zajmuj\u0105c w\u0142a\u015bciwe po\u0142o\u017cenie do unieruchomienia n\u00f3g. Na prawej burcie miski fotela znajduj\u0105 si\u0119 przyrz\u0105dy PPK-1P i PPK-2P, kt\u00f3re w zale\u017cno\u015bci od pu\u0142apu katapultowania lub po okre\u015blonym czasie, powoduj\u0105 otwarcie zamk\u00f3w uprz\u0119\u017cy i uwolnienie pilota od fotela.<\/p>\n\n\n\n

W eksploatacji znajduj\u0105 si\u0119 fotele o dw\u00f3ch wariantach ramek, zdwojonych uchwyt\u00f3w katapultowania, KSM-M i mechanizm\u00f3w przyci\u0105gania pas\u00f3w uprz\u0119\u017cy. R\u00f3\u017cnice wyst\u0119\u00adpuj\u0105 tak\u017ce w rodzaju i kolorze tapicerki. Na przyk\u0142ad w ramce 1. wariantu znajduje si\u0119:<\/p>\n\n\n\n

– mechanizm pas\u00f3w biodrowych,<\/p>\n\n\n\n

– z\u0142\u0105cze ORK-11,<\/p>\n\n\n\n

– przyrz\u0105d tlenowy KP-27M (pojemno\u015b\u0107 butli 0,825 I; ci\u015bnienie tlenu 150 kG\/cm2<\/sup>);<\/p>\n\n\n\n

– zapas awaryjny NAZ-7,<\/p>\n\n\n\n

– \u0142\u00f3dka M\u0141AS-1 \u201eOB” oraz poduszka z masy g\u0105bczastej.<\/p>\n\n\n\n

W zale\u017cno\u015bci od klimatu, w jakim eksploatowany jest samolot, zapasy awaryjne NAZ-7 maj\u0105 r\u00f3\u017cne ukompletowanie: podstawowe, pustynne, morskie, polarne, r\u00f3\u017cni\u0105ce si\u0119 wyposa\u017ceniem. W ka\u017cdym z nich znajduje si\u0119 pojemnik-patelnia, paliwo, niezb\u0119dne leki, zapas \u017cywno\u015bci i tabletki do odka\u017cania wody itd. W ukompletowaniu podstawo\u00adwym i pustynnym znajduje si\u0119 ponadto pasta przeciw komarom \u201eTajga”, a na pojemniku-patelni w ukompletowaniu polarnym jest ostrzegawczy napis w j\u0119zyku rosyjskim: \u201eUwaga! Mi\u0119so z nied\u017awiedzi polarnych jest niejadalne” (!?)<\/p>\n\n\n\n

Fotel posiada 4 zabezpieczenia od przypadkowego zadzia\u0142ania jego mechanizm\u00f3w, kt\u00f3re musz\u0105 by\u0107 za\u0142o\u017cone gdy samolot znajduje si\u0119 na ziemi. Og\u00f3\u0142em w fotelu zastoso\u00adwano 4 pironaboje r\u00f3\u017cnego typu do uruchamiania poszczeg\u00f3lnych urz\u0105dze\u0144 i \u0142adunek prochowy do silnika rakietowego, sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z 11 lasek o \u0142\u0105cznej masie 2 kg .<\/p>\n\n\n\n

Dane techniczne fotela KM-1: Maksymalna pr\u0119dko\u015b\u0107 lotu dla bezpiecznego katapultowania –\u00a0200 km\/h\u00a0, Max. wysoko\u015b\u0107 bezpiecznego katapultowania – pu\u0142ap praktyczny samolotu, Wysoko\u015b\u0107 wyrzucenia fotela\u00a0\u00a0\u00a0 z pilotem podczas katapultowania z H=0 m –\u00a045 m\u00a0, Maksymalne przeci\u0105\u017cenie pionowe podczas katapultowania – nz<\/sub>=20, Czas dzia\u0142ania przeci\u0105\u017cenia – 0,38 s. Wysoko\u015b\u0107 fotela w pionie –\u00a01182 mm\u00a0, Szeroko\u015b\u0107 fotela z ogranicznikami rozrzutu r\u0105k\u00a0606 mm\u00a0, Ca\u0142kowita masa fotela\u00a0-135 kg\u00a0.<\/p>\n\n\n\n