{"id":1754,"date":"2021-11-10T11:47:19","date_gmt":"2021-11-10T10:47:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fotelkatapultowy.pl\/?p=1754"},"modified":"2021-11-10T13:32:39","modified_gmt":"2021-11-10T12:32:39","slug":"ts-11-symulator","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.fotelkatapultowy.pl\/index.php\/2021\/11\/10\/ts-11-symulator\/","title":{"rendered":"TS-11 symulator"},"content":{"rendered":"\n

W por\u00f3wnaniu do foteli katapultowych u\u017cywanych w nowoczesnych samolotach, miejsce pracy pilota samolotu TS-11 Iskra jest bardzo prymitywnym urz\u0105dzeniem, zewn\u0119trznie bardzo przypomina fotel KK-1 od samolotu MiG-15 i UTIMiG-15. Prosta konstrukcja fotela oraz brak silnika rakietowego, ograniczaj\u0105 w znacznym stopniu zakres pr\u0119dko\u015bci i wysoko\u015bci jego u\u017cycia. Zalecana wysoko\u015b\u0107 bezpiecznego katapultowania wynosi 600m dla lotu poziomego oraz 1000m dla lotu nurkowego, przy czym minimalna wysoko\u015b\u0107 katapultowania nie mo\u017ce by\u0107 mniejsza ni\u017c 250m dla pr\u0119dko\u015bci przyrz\u0105dowej        400 km\/h .<\/p>\n\n\n\n

        Samolot TS-11 Iskra wyposa\u017cony jest w dwa identyczne fotele katapultowe, kt\u00f3re przystosowane s\u0105 do umieszczenia spadochronu ratunkowego typu \u201eRakieta\u201d lub S-3 . Zamocowanie foteli w kabinie odbywa si\u0119 przy pomocy mechanizmu strza\u0142owego oraz prowadnic, kt\u00f3re nadaj\u0105 kierunek ruchu podczas katapultowania.<\/p>\n\n\n\n

        Szkielet fotela jest stalow\u0105 konstrukcj\u0105 spawan\u0105. W dolnej cz\u0119\u015bci przynitowana jest do niego duraluminiowa miska, mieszcz\u0105ca spadochron g\u0142\u00f3wny. Na pod\u0142u\u017cnych kszta\u0142townikach szkieletu znajduj\u0105 si\u0119 dwie pary rolek o rozstawie 300mm, kt\u00f3re wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 z prowadnicami w kabinie. Po\u0142\u0105czenie takie u\u0142atwia wyjmowanie i wk\u0142adanie fotela podczas obs\u0142ugi samolotu oraz zmniejsza opory ruchu podczas katapultowania. Szkielet fotela posiada trzystopniow\u0105 regulacje d\u0142ugo\u015bci dopasowania go do wzrostu pilota. W g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci szkieletu zamocowany jest przegubowo zag\u0142\u00f3wek. S\u0142u\u017cy on do opierania               i ustalania g\u0142owy pilota podczas lotu oraz awaryjnego opuszczania samolotu. Nad zag\u0142\u00f3wkiem znajduje si\u0119 pa\u0142\u0105k z rury stalowej, chroni\u0105cy g\u0142ow\u0119 pilota w przypadku katapultowania przez os\u0142on\u0119 kabiny. Sytuacja taka mo\u017ce mie\u0107 miejsce, gdy pilot nie mo\u017ce zrzuci\u0107 os\u0142ony kabiny. Poduszka zag\u0142\u00f3wka ma konstrukcj\u0119 analogiczn\u0105 jak poduszka plecowa. Mi\u0119dzy zag\u0142\u00f3wkiem a misk\u0105 zmocowana jest sklejkowa p\u0142yta stabilizuj\u0105ca z mi\u0119kk\u0105 poduszk\u0105 pod plecy pilota. P\u0142yta wystaje poza ramiona pilota i s\u0142u\u017cy do wytworzenia momentu pochylaj\u0105cego fotel po opuszczeniu kabiny. Zapobiega to nadmiernemu oddzia\u0142ywania strumienia powietrza na cia\u0142o pilota. Pod zag\u0142\u00f3wkiem zamontowana jest rolka, po kt\u00f3rej przesuwaj\u0105 si\u0119 pasy uprz\u0119\u017cy pilota. Zapobiega ona przetarciu o p\u0142yt\u0119 sklejkow\u0105 prawej strony zag\u0142\u00f3wka umieszczony jest chwyt z link\u0105 do odbezpieczenia mechanizmu strza\u0142owego fotela. Do miski po obu stronach przynitowane s\u0105 tr\u00f3jk\u0105tne \u015bcianki zapobiegaj\u0105ce wypadaniu spadochronu. W dolnej cz\u0119\u015bci szkieletu rozmierzone s\u0105 symetrycznie podn\u00f3\u017cki wykonane z kszta\u0142townik\u00f3w stalowych. Podczas lotu w misce znajduje si\u0119 spadochron, na kt\u00f3rym siedzi pilot. Podczas obs\u0142ug, spadochron jest wyj\u0119ty, do miski zak\u0142ada si\u0119 mi\u0119kk\u0105 poduszk\u0119.<\/p>\n\n\n\n

        Pasy uprz\u0119\u017cy pilota wykonane s\u0105 z lnianych ta\u015bm szeroko\u015bci 50mm. Na pasach biodrowych znajduje si\u0119 sztywny gorset, a na pasach plecowych nak\u0142adki sk\u00f3rzane, co r\u00f3wnomiernie rozk\u0142ada obci\u0105\u017cenie na cia\u0142o pilota podczas wykonywania figur wy\u017cszego pilota\u017cu. Zamek pas\u00f3w usytuowany jest z przodu uprz\u0119\u017cy na wysoko\u015bci bioder pilota. Mo\u017ce by\u0107 otwierany r\u0119cznie lub automatycznie. Z prawej strony szkieletu fotela umieszczony jest automat spadochronowy AD-3, s\u0142u\u017c\u0105cy do automatycznego otwierania zamka. Zaczyna on dzia\u0142a\u0107 po up\u0142ywie czasu 0-3 sekund od momentu katapultowania. R\u0119czne otwarcie zamka odbywa si\u0119 przy pomocy uchwytu po\u0142\u0105czonego link\u0105 z mechanizmem spr\u0119\u017cynowym. Na lewym pod\u0142okietniku fotela nad d\u017awigni\u0105 katapultowania, umieszczona jest d\u017awignia regulacji d\u0142ugo\u015bci pas\u00f3w barkowych. Podniesienie jej do g\u00f3ry do siebie powoduje odblokowanie i doregulowanie d\u0142ugo\u015bci pas\u00f3w. Zakres regulacji wynosi 200mm.<\/p>\n\n\n\n

        Mechanizm strza\u0142owy jest zespo\u0142em rur, po\u0142\u0105czonych ze sob\u0105 zamkiem kulkowym. Wewn\u0105trz posiada pironab\u00f3j PK-4- 1, a na zewn\u0105trz dwa ucha mocuj\u0105ce go do pod\u0142ogi kabiny i do szkieletu fotela.<\/p>\n\n\n\n

        Automat KAP-3, b\u0119d\u0105cy cz\u0119\u015bci\u0105 wyposa\u017cenia spadochronu ratunkowego, przy katapultowaniu powy\u017cej ustawionej na nim wysoko\u015bci, otwiera spadochron po up\u0142ywie 1 s od momentu osi\u0105gni\u0119cia przez pilota z fotelem tej wysoko\u015bci. Je\u017celi pilot opu\u015bci samolot poni\u017cej ustawionej wysoko\u015bci, to KAP-3 otwiera spadochron po up\u0142ywie 2 s. Aktualnie jest on ustawiony na czas 2 s i wysoko\u015b\u0107 2500 m .<\/p>\n\n\n\n

        Katapultowanie nast\u0119puje po uprzednim awaryjnym zrzucie os\u0142ony kabiny oraz po poci\u0105gni\u0119ciu za jedn\u0105 lub obie d\u017awignie katapultowania w kolejno\u015bci: najpierw instruktor, a potem ucze\u0144. Aby zrzuci\u0107 awaryjnie os\u0142on\u0119 kabiny nale\u017cy odchyli\u0107 od siebie jedn\u0105 z dw\u00f3ch d\u017awigni na pod\u0142okietnikach fotela. Nast\u0119puje wtedy zwolnienie zamk\u00f3w os\u0142ony pod wp\u0142ywem dzia\u0142ania mechanizmu spr\u0119\u017cynowego, znajduj\u0105cego si\u0119 na prawej burcie pierwszej kabiny.<\/p>\n\n\n\n

        Poci\u0105gni\u0119cie za d\u017awignie katapultowania powoduje nak\u0142ucie sp\u0142onki pironaboju i rozpocz\u0119cie procesu katapultowania. Gazy prochowe otwieraj\u0105 zamek kulkowy i fotel z pilotem opuszcza kabin\u0119 samolotu. W przypadku u\u017cycia jednej d\u017awigni do zrzutu os\u0142ony kabiny, uruchomienie procesu katapultowania mo\u017cliwe jest wy\u0142\u0105cznie d\u017awigni\u0105 z tego samego pod\u0142okietnika, z kt\u00f3rego zosta\u0142 uruchomiony uk\u0142ad zrzutu os\u0142ony.<\/p>\n\n\n\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Fotel posiada zabezpieczenia lotne (odbezpieczane po zrzucie os\u0142ony) i naziemne, kt\u00f3re zak\u0142ada mechanik po wyj\u015bciu za\u0142ogi z kabiny. W kabinie ucznia zak\u0142ada si\u0119 trzy, a w kabinie instruktora dwa zabezpieczenia.<\/p>\n\n\n\n

Fotel TS-11<\/strong> Iskra <\/strong>1-gen<\/strong>eracji<\/strong><\/p>\n\n\n\n

EKSPLOATOWANY NA SAMOLOTACH<\/strong>MiG-15, Lim-1, Lim2<\/strong>, TS-11 Iskra<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Nie jest mi znana historia tego fotela, oraz konkretnego egzemplarza samolotu na kt\u00f3rym by\u0142 eksploatowany, prawdopodobnie m\u00f3g\u0142 by\u0107 to symulator samolotu TS-11 Iskra. Fotel w kolekcji od 2010 roku zakupiony wraz z po\u0142ow\u0105 samolotu TS-11 Iskra nr 3H1209 nr boczny 1209 i od podstaw odrestaurowany.<\/p>\n\n\n\n